Praktijkgericht onderzoek, onderwijs en opleiding
Binnen Horizon verbinden we vragen uit de praktijk met Onderzoek, Onderwijs en Opleiding. Dat doen we samen met onderzoekers, huisartsen (in opleiding), opleiders, patiënten en studenten. Via verschillende werkgroepen werken we gestructureerd aan thema’s die ertoe doen. Zo is er een commissie communicatie, een commissie data en een commissie inhoud, waarin verschillende disciplines samenwerken om praktijkvragen te beoordelen en om te zetten in bruikbare projecten.
We werken hierbij in co-creatie: samen met diverse disciplines brengen we in kaart wat er speelt, welke knelpunten ervaren worden en welke oplossingen kansrijk zijn. Dit levert kort-cyclische, praktijkgerichte projecten op die leiden tot concrete verbeteringen in de huisartsenzorg en waardevolle leermomenten voor professionals in opleiding.
Projecten
Met praktijkgericht onderzoek, onderwijs en opleiding creëren we projecten en een lerende omgeving waarin onderzoek en onderwijs direct gevoed worden door de praktijk en waarin de praktijk meteen profiteert van nieuwe inzichten. Zo zorgen we ervoor dat patiëntenzorg, professionele ontwikkeling en wetenschappelijk onderzoek elkaar versterken en samen bijdragen aan betere huisartsenzorg in de regio.
Prioriteiten bij digitale ondersteuning van diagnostische testuitslagen
Delphi studie van Frederieke van der Mee
Waar gaat het onderzoek over?
Steeds meer mensen kunnen hun medische testuitslagen online bekijken, bijvoorbeeld via een patiëntportaal. Dat is handig, maar soms is het lastig om deze uitslagen goed te begrijpen. Wij willen daarom een hulpmiddel maken dat patiënten helpt om hun uitslagen beter te begrijpen. Bijvoorbeeld door uitleg te geven over bloedwaarden of over moeilijke woorden in een echo-verslag. In dit onderzoek vragen we patiënten via vragenlijsten welke informatie en functies zij belangrijk vinden in zo’n hulpmiddel.
Vaardige arts-patiëntcommunicatie in de huisartsopleiding: een onderzoek naar ontwikkeling en ondersteuning in de praktijk
Door Michelle Verheijden
Waar gaat het onderzoek over?
Arts-patiëntcommunicatie is een belangrijke kerncompetentie van de huisarts. Binnen de opleiding ligt de focus veelal op het aanleren van generieke communicatievaardigheden, zoals samenvatten of het geven van gevoelsreflecties.
De complexe realiteit van de huisartsenpraktijk vraagt echter meer dan alleen het trainen van deze generieke vaardigheden aan huisartsen in opleiding (aios). Contextuele factoren in de praktijk vereisen een flexibele en context specifieke toepassing van communicatie in de spreekkamer, ook wel ‘vaardige communicatie’ genoemd. Met dit onderzoek willen we wetenschappelijk onderbouwen wat een ‘vaardige communicatie’ aanpak betekent, hoe aios vaardige communicatie in de praktijk ontwikkelen, en op welke manier zij hierin het best kunnen worden ondersteund. Het uiteindelijke doel van het project is on de transfer van het leren van communicatie tussen de trainingssetting en de klinische praktijk te optimaliseren.
Betere psychosociale zorg voor mensen met een licht verstandelijke beperking
Scholing, visuele hulpmiddelen en andere co-creaties voor de huisartsenpraktijk.
Door Iris Linden
Waar gaat het onderzoek over?
Mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) hebben een hoger risico op psychische problemen. Toch is passende zorg voor hen vaak niet goed toegankelijk, bijvoorbeeld doordat dit niet goed wordt herkend of knelpunten ontstaan in de onderling communicatie of doorverwijzingen. Door middel van actiegericht onderzoek naar het beter aansluiten van mentale gezondheidsnetwerken bij de psychosociale zorgbehoeften van mensen met een LBV, is er een scholing ontwikkeld voor huisartsen en praktijkmedewerkers voor het herkennen en begeleiden van mensen met een LBV. Ook zijn visuele hulpmiddelen ontwikkeld om verkennende gesprekken begrijpelijker te maken en verwijzingen te ondersteunen.
Samen leren in de huisartsenpraktijk
Nieuwe stage in het basiscurriculum Geneeskunde: Zorgteamparticipatie
Afgelopen september zijn de eerste studenten gestart met het vernieuwde basiscurriculum Geneeskunde. In dit vernieuwde curriculum is niet alleen de inhoud aangepast aan actuele medische en maatschappelijke ontwikkelingen, maar ook de manier waarop studenten leren en samenwerken is grondig vernieuwd. De bachelor legt nu meer nadruk op samenwerkend en zelfsturend leren. Studenten werken een heel jaar in vaste teams van tien, begeleid door een coach. De leerroute vertrekt vanuit realistische praktijksituaties, van de opvang van een bewusteloze patiënt tot de organisatie van een spreekuur, met reflectie, feedback en samenwerking als rode draad.
Een nieuw onderdeel van de bachelor is de zorgteamparticipatie. In het tweede jaar lopen studenten tien dagen mee in een zorgteam, niet in de rol van (toekomstig) arts, maar in rol van een ander teamlid. Zo ervaren ze hoe de zorg écht werkt: in samenwerking met verschillende professionals, dicht bij de patiënt en midden in de dagelijkse praktijk.
Stages
Horizon biedt verschillende (afstudeer) stagemogelijkheden aan in samenwerking met de Faculty of Health, Medicine and Life Sciences (Maastricht University) en Hogeschool Zuyd.
WESP
Om studenten optimaal voor te bereiden op het zelfstandig uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek, wordt in de masterfase het vak Wetenschapsparticipatie (WESP) aangeboden. Deze leer- en onderzoeksperiode beslaat 18 weken en kan onder andere bij Horizon worden gevolgd. Tijdens de WESP werken studenten aan een of meerdere actuele onderzoeksvragen, waarbij zij onder begeleiding leren de volledige onderzoekscyclus te doorlopen: van het formuleren van een onderzoeksvraag en het uitvoeren van literatuuronderzoek tot het verzamelen, analyseren en interpreteren van data.
Overzicht WESP stages
Van Data naar daadkracht: onderzoek naar het gebruik en potentie van zorgdata in de huisartsenzorg
Toelichting: De eerstelijnszorg beschikt over een alsmaar groeiende hoeveelheid data. Deze data is divers: het gaat bijvoorbeeld over diagnoses, verwijzingen, consultregistraties, GGZ, thuismonitoring waardes en chronische zorgprogramma’s. Daarbij komen deze gegevens uit uiteenlopende systemen en bronnen, en zijn vaak lastig te combineren of interpreteren. Denk hierbij aan vrije tekstvelden, verschillende coderingen of onvolledige gegevensregistratie. Maar hoe maken we van deze complexe data bruikbare inzichten die de zorg écht verbeteren?
Van spreekkamer naar huiskamer: onderzoek naar zelfzorg in de thuissituatie
Toelichting: De druk op de zorg is groot, en zowel ziekenhuizen als eerstelijnszorg zoeken naar manieren om zorg dichter bij de patiënt te organiseren. In het ziekenhuis wordt al volop ingezet op thuismonitoring en het aanleren van eenvoudige medische handelingen aan patiënten of mantelzorgers. In de huisartsenpraktijk staan deze ontwikkelingen nog in de kinderschoenen.
De stem van de patient: naar een effectief patiëntenplatform voor onderzoek in de huisartsenzorg
Toelichting: Hoe weten we eigenlijk of onderzoek in de huisartsenpraktijk aansluit bij wat patiënten belangrijk vinden? Binnen onze vakgroep werken we voortdurend aan het verbeteren van huisartsenzorg via onderzoek. Maar als we streven naar patiëntgerichte zorg, dan zouden ook de onderzoeksvragen mede gevoed moeten worden door wat er leeft onder patiënten.